ካልእ ኣንስታይንያዊ ፍሉይነት ተሳዒሩ
መቕድም ናይዚ ጽሑፍ ዝሓሸ ምኾነ፡ እቲ ብፍሉጥ ነጋዳይን ዓለምለኻዊ ፍሉጥ ሰብን ኤሎን ማስክ ዝፈጠሮ ሰደቓ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ወኪል ሰደቓ ወነንቲ ናይተን ኣብ ዓለምና ዝዓበያ ናይ ሚድያ ሓበሬታ ትካላት ዘርኢ ኮይኑ፡ ኩለን ብኣይሁድ ዝውነና እየን፡ እዚ ድማ ነቲ... ራእይን ምንባብን ወይ ዳግማይ ምንባብን፡ እቲ ኣብ ቀንዲ መርበባት ሓበሬታን ዜናን ተኸታቲሎምን ዝሕተሙን ዝረኣዩ ነገራት ዝግበር፡ እንተላይ ናይ ሆሊዉድ ፊልም ኢንዱስትሪ ሰልጅኒክ፡ ማየርን ዛኑክን፡ ኩሎም ኣይሁዳውያን ፈለምቲ ሲነማ ኣመሪካ፡ ድሕሪኡ ጽውጽዋይ ኣይሁድ ከም ዝፈጠረ ናይቲ ኣብ መጻሕፍቲ ፊዚክስ ብተመሳሳሊ ጐሊሑ ዘይርከብ ኣምላኽ ኣንስታይን፡ ኣብ ፕሮጀክት ማንሃታን ንፈለማ እዋን ኣቶሚክ ቦምብን ንመጀመርታ ግዜ ቁጽጽር ዝግበረሉ ኒዩክለራዊ ምላሽ ዘለዎ ኒዩክለራዊ ርያክተርን እውን ኣይተሳተፈን።
እቲ ብኣንስታይን ዝተጻሕፈ ክልሰ-ሓሳብ ጸሊም ነዃላት ሓደ ካብቶም ሓሳባት፡ ካብ ኩብሪክ ወይ ካብቲ ካልእ ልብወለዳዊ ኣፍራዪ ፊልም ስፒልበርግ፡ ኣዝዩ ቆልዓውን ተጋራጫውን ይመስል፡ ምኽንያቱ ብመሰረት መሰረታዊ ሕግታት ክላሲካል ፊዚክስ ከምዚ ዓይነት ኣቕሓ ከም ዝርአን ዝሕሰብን ጥራይ እዩ ዝምደብ ከም ለውጢ ጽቕጥቕጥ ናይ ሓደ ኣርኪዮስታር ዝተፈንጀረ፣ ግን ከኣ ነቲ ናይ ስሕበት ዓቕሚ ንምምኽናይ፣ ባህርይ ናይቲ ጽቕጥቕጥ ከም መግለጺ ጥራይ እዩ ዘገልግል: ሓደ ዓይነት ጅምላ ኮኾብ እዩ ነይሩ፣ ብሓቂ፣ ከምቲ ቀንዲ ነዳዲ ጅምላኡ ዝስእን ኣርኪዮስታር ዝነከየ፣ ብሓፈሻ ዝደኸመ ሃይድሮጅን፣ ኣብ መወዳእታ ዑደት ህይወት ናይቲ ኮኾብ ዝውድእን፣ እቲ ኣብ ደረጃ ህይወት ዓበይቲ ቅድሚ ናብ ኳሳር ወይ ጸሊም ነዃል ምቕያሩ ክውዳእ ዝተረፈ ሄልየምን፣ እቲ ኮኾብ ድማ ምስ ሕመረቱ ጥራይ ተደኺሙ ይጸንሕ፣ እዚ ድማ ከምኡ ኣይኮነን። እኹል ንህዋ ዝምጥጥ ናይ ስሕበት ዓቕሚ ኩሉ ኣብ ዙርያኡ ንምፍራይ ምኽንያቱ ኣብ ክውንነት ናይ ኒውተን ክልሰ-ሓሳብ ኣድማሳዊ ስሕበት ስሕበት እቲ ጅምላ ሓደ እዩ ምስቲ ንጸሊም ነዃል ዝፈጠረ ዝፈሸለ ኮኾብ፣ ብቐሊል ስነ-ቁጽሪ እቲ ጅምላ ተሪፉ ስለዚ ናይ ምስሓብ ዓቕሚ ኣብ ጽቕጥቕጥ ናይቲ ጅምላ ዘይኮነስ ኣብ ጽፍሒ ጥራይ እዩ ዝምርኮስ፣ ከምቲ ኣብ ፕላኔታት ሳተርንን ጁፒተርን ዝግበር፤ ሳተርን ከም ጁፒተር ከቢድ እዩ ሳተርን ድማ ብሰንኪ ትሑት ጽፍሒ ኣብ ውቅያኖሳት መሬት ክትሕንበብ እያ፡ እንተኾነ ግን ዝጸዓቐ ጁፒተር ምጠሓለት፡ ክልቲአን ገዚፍ ጅምላ ኣለወንን ኣስተሮይድ ብተመሳሳሊ መንገዲ ይስሕባን፡ ስለዚ፡ መበገሲ ጸሊም ነዃላት ዕቱብ ክልሰ-ሓሳብ የድልዮ ፣ እዚ ምፍንጃር ውሕጅ ጥንታውያን ከዋኽብቲ ድማ ኣይኮነን።
እቲ ናይ ሚኒ ጸሊም ነዃላት ዝብል ሓሳብ ተመሳሳሊ ስሕተት ዝኽተል ኮይኑ፡ ቦታዊ ጽቕጥቕጥ ኣዕናዊ ስሕበት ይፈጥር፡ ሕጊ ስሕበት ብዛዕባ ጽቕጥቕጥ ናይ ጅምላዊ ስሕበት ጥራይ ኣይዛረብን እዩ፡ ብዘይካ ናይ ኣይዛክ ኒውተን ሕጊ ስሕበት ስሕበት እንተቐይሮምን ኣነ ዘይፈልጥን እንተኾይነ ምንም ኣይኮነን.
